Упатство за толкување на резултатите

На левата страна од листот се прикажани имињата на мерките и тестовте, резултатите и референтната вредност (во соодветна боја).

Процентот на масно ткиво и обемот на половината се показатели за дистрибуција на телесната маст. Обемот на половината е показател за акумулација на маснотии во централниот дел од телото, а процентот на масно ткиво за акумулација на маснотиите во периферијата. Двете мерки се поврзани со ризик од кардиоваскуларни и метаболички заболувања. Индексот на телесна маса (BMI) е општ индикатор за составот на телото со кој поединците можат да се класифицираат во 4 различни зони: ниска телесна тежина, здрава телесна тежина, зголемена телесна тежина  и дебелина.

Важно: Неправилната и прекумерната исхрана носи зголемен ризик од кардиоваскуларни и метаболички заболувања и одредени видови на рак. Најголеми здравствени ризици се изложени лицата кои имаат висок индекс на телесна маса и голем обем на половината. Индексот на телесна маса е индиректна мерка преку која се проценува нутритивниот статус, одредени мажи и жени можат според BMI да бидат класифицирани дека имаат зголемена телесна тежина, иако не е така. Имено, ако имате висок BMI но мал обем на струкот и помал процент на масно ткиво, тогаш сте веројтано во зноната на здрава телесна тежина.    

Меѓународно признати показатели на физичкиот фитнес поврзани со здравјето се аеробниот капацитет, силата и издржливоста на мускулите и флексибилноста. Аеробниот капацитет е показател на ефикасноста на кардиo - респираторната система да ги снабдува со крв богат со кислород периферните ткива кои се активни во дадената физичка активност (мускулите) и  способност на мускулните клетки да го искористи пристигнатиот кислородот за процес на создавање енергија. Силата на мускулите ни укажуваат на способноста на мускулите да произведат сила. Издржливоста на мускулите ни укажуваат на способноста да се одржи произведената сила во повторувачки движења. Флексибилноста е способност за изведување на движења со голема амплитуда.

Важно: Аеробниот капацитет е општ показател за ефикасноста на нашите движења, што значи дека покажува како функционира телото во целина, од друга страна флескибилноста е специфичен показател, што значи дека ако имаме добра флексибилност на нозете не значи дека имаме и добра флескибилност и на рацете. Мускулната сила и издржливоста, се исто така претежно општи показатели. Високо развиената аеробна способност го смалува ризикот од кардиоваскуларните заболувања, дијабетис, мозочни удари, некои видови на карцином, а добро развиената флексибилност, мускулната сила и издржливст се важни за спречување на повреде, бидејќи овозможуваат правилно држење на телото, добро фунционирање на ’рбетнит столб и функционирање на телото во целина. Сите четири показатели на физичкиот фитнес кои се поврзани со здравјето можат да се одржуваат и развиваат со помош на редовна физичка активност, која вклучува долготрајно трчање, пливање, возење велосипед, спортски игри, вежби за јакнење на мускулите на трупот, рацете и нозете.

Брзината, експлозивната сила, агилноста и кординацијата се показатели за ефикасноста на движењата поврзани со физичкиот фитнес. Брзината е способност за изведување на движења во што пократок времески период и показател на правилнотo фунционирање на нашиот централен нервен систем, која ги анализира податоците и пренесува импулси до и од центрите за движење на нашиот мозок. Експлозивната сила е способност за создавње на мускулна сила во краток временски период. Таа е индикатор за правилното функционирање на централниот нервен систем и соодветна интрамускулна координација на мускулните влакна, кои мора да делуваат сихронизирано при контракција и релаксација на мускулите. Координацијата е способност за регулирање и координирање на физичките движења, според информациите добиени преку визуелните, слушните и кинестетичките органи од околината. Таа е показател за правилно функционирање на периферните нервни патеки и индикатор за аналитичките способности на центрите за движење во мозокот.

Важно: Брзината, експлозивната сила, агилноста и координацијата се општи моторички способности кои не можат директно да се поврзат со намалување на ризикот од кардиоваскуларни и метаболички заболувања, но имаат исклучителна заштитна функција, затоа што ни овозможуваат да реагираме брзо и на координиран начин во случај на неочекувани пречки во движењата и во случај на падови, со повторени обрасци на движењата за време на работата, тие ни овозможуваат да имаме покоординирани движења кои помалку ги оптeретуваат зглобовите и со тоа го намалуваат ризикот од хронично оштетување.

Физичката активност, физичкиот фитнес,  здравјето и квалитетот на животот се тесно поврзани. Без оглед на возраста, важно е во денот да се усвои и одржи постојана физичка активност како животна навика. Децата и младите луѓе треба да учествуваат во разни форми на физичка активност преку вообичаените детски игри или спорт. Сепак, денешните дневни навики се менуваат како резултат на новите форми на одмор (телевизија, интернет, видео игри, итн) кои последователно водат кон поголем број на деца и адолесценти со прекумерна тежина и дебелина. Поради тоа, постои загриженост за новите животни навики и седечкиот начин на живот, кои придонесуваат за овој феномен во последниве години.

Важно: Деца (6-12 години) и адолесценти (13-17 години), секојдневно треба да го поминат времето на најмалку 60 минути дневна физичка активност.  Редовната физичка активност помага за подобрување на општата здравствена состојба и физичката кондиција и го намалува ризикот од развој на повеќе болести и состојби како што се прекумерната телесна тежина, дијабетесот, кардиоваскуларните заболувања, ракот на дојката и дебелото црево, остеопорозата го подобрува имунитетот, го подобрува расположението и сонот, ја намалува депресијата и анксиозноста. Животот е движење.

Табела 1. Препорачана физичка активност според интензитетот и видот за деца од 6-17 години

Вид на активност

Возрасни групи

Деца  (6-12 години год.)

Адолесценти (13-17 год.)

Умерени аеробни вежби

- Активна рекреација, како што се одење, ролање и возење скеjтборд
- Возење велосипед
- Пешачење до училиште

- Активна рекреација, како што се веслање, пешачење, скијање, ролање и возење скејтборд
- Забрзано одење
- Велосипедизам (дома или на улица)
- Работа во дворот
- Спорт кој вклучува фаќање и додавање (на пример, кошарка, ракомет, одбојка)

Силни аеробни вежби

- Активно игра која вклучува трчање и фаќање (на пр. брканица)
- Велосипедизам
- Скокање јаже
- Боречки вештини (на пример, карате)
- Трчање
- Спортови како што се кошарка, пливање, тенис или гимнастика

- Активно игра која вклучува трчање и фаќање (на пр. “граница”)
- Велосипедизам
- Скокање со јаже
- Боречки вештини (на пример, карате)
- Трчање
- Спорт како кошарка, пливање, тенис или гимнастика
- Танцување
- Аеробик или гимнастика
- Навивање со игра (мажуретки)

Вежби за зајакнување на мускулите

- Игри како “Полицајци и крадци”
- Склекови со колена на под
- Вежба за издржливост со тежина или растеглива трака
- Качување на јаже или дрво
- Чучњеви
- Игри на детски игралишта
- Гимнастика

- Игри како “Полицајци и крадци”
- Склекови
- Вежби за издржливост со употребува на справи во теретана
- Планинарење  (качување по карпи)
- Чучњеви
- Танц или гимнастика

Вежби за зајакнување на коските

- Игри на детски игралишта
- Скокање со јаже
- Трчање
- Спортови како што се кошарка, тенис, ракомет, гимнастика

- Скокање со јаже
- Трчање
- Спортови како што се кошарка, тенис, ракомет, гимнастика

Извор: http://www.cdc.gov/physicalactivity/everyone/guidelines/what_counts.html

Галерија

За нас

Факултетот за физичко образование, спорт и здравје е високошколска институција во состав на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј”, задолжен за образување на стручни кадри со највисока стручна подготовка од областа на физичката култура – Кинезиологијата

Контакт

Адреса: Димче Мирчев бр. 3
1000 Скопје, Северна Македонија
Телефон: +389 2 3113 654
Факс: +389 2 3113 654
E-mail: info@ffk.ukim.edu.mk